Opolskie coraz wyraźniej zaznacza swoją obecność na europejskiej mapie regionów promujących żywność wysokiej jakości i produkty o wyjątkowym pochodzeniu. Dzięki udziałowi Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w międzynarodowym projekcie SMEOrigin przedstawiciele regionu mogli poznać najlepsze europejskie praktyki związane z certyfikacją, promocją i sprzedażą produktów regionalnych oraz tradycyjnych.
Podczas ostatniego spotkania partnerów projektu, które odbyło się we Francji, podsumowano dotychczasowe działania realizowane w ramach inicjatywy SMEs&European Original Geographical Indications. Projekt skupia siedem regionów Europy i koncentruje się na wspieraniu małych i średnich przedsiębiorstw produkujących żywność o wysokiej jakości, opartą na lokalnym dziedzictwie, tradycji oraz chronionych oznaczeniach geograficznych.
– Dla województwa opolskiego udział w projekcie to szansa na jeszcze skuteczniejsze wykorzystanie potencjału lokalnych producentów, gospodarstw, przetwórców oraz restauratorów. W Europie produkty regionalne coraz częściej stają się ważnym elementem rozwoju gospodarczego i turystycznego, a ich certyfikacja pozwala budować rozpoznawalność regionów oraz zwiększać konkurencyjność przedsiębiorstw – mówi Michał Wojczyszyn, dyrektor Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki.
Z kolei Piotr Mielec z Opolskiej Organizacji Turystycznej uważa, że województwo opolskie dysponuje ogromnym potencjałem. – Patrząc na inicjatywy takie jak „Opolskie ze Smakiem” czy Szlak Kulinarny Opolski Bifyj, jesteśmy w stanie wejść na jeszcze wyższy poziom współpracy i lepiej wykorzystać potencjał opolskich producentów oraz restauracji oferujących produkty lokalne, tradycyjne i regionalne – mówi Mielec.
Właśnie takie działania są jednym z głównych celów projektu SMEOrigin. Partnerzy analizują, w jaki sposób skutecznie wspierać producentów żywności regionalnej, budować silne marki produktów oraz zwiększać ich obecność na rynkach krajowych i międzynarodowych. Dla Opolszczyzny może to oznaczać nowe możliwości promocji lokalnych specjałów, rozwój turystyki kulinarnej oraz większą rozpoznawalność regionalnych marek np. niemodlińskiego karpia.
Spotkanie we Francji było również okazją do prezentacji produktów będących wizytówkami poszczególnych regionów Europy. Uczestnicy mogli poznać między innymi wysokiej jakości szafran z Bułgarii, uznawany za jeden z najlepszych na świecie.
– Szafran z Bułgarii znajduje się w światowej czołówce pod względem jakości. To produkt niezwykle rzadki i ekskluzywny. Powstają na jego bazie nie tylko przyprawy, ale również kawa, wina czy kosmetyki – podkreślał producent Zhivko Zhivkov (Живко Живков).
Duże zainteresowanie wzbudziła także prezentacja ryżu z hiszpańskiej Murcji, posiadającego chronione oznaczenie pochodzenia.
– To wyjątkowy produkt uprawiany przy wykorzystaniu wody z rzeki Mundo. Dzięki specyficznym warunkom uprawy i strukturze ziarna doskonale chłonie aromaty podczas gotowania, co sprawia, że jest ceniony przez kucharzy na całym świecie – mówił Adrián Ruiz de Magdalena z Hiszpani. Wyjaśnijmy, że dobrą praktyką jest to, że w Hiszpani producenci zamiast konkurować między sobą dzięki inicjatywie mogą wspólnie budować markę regionalną i skuteczniej pozyskiwać środki na rozwój.
Jednym z najczęściej przywoływanych przykładów w SMEOrigin jest styryjski olej z pestek dyni. – W Austrii mówi się o nim „zielone złoto Styrii”. Produkt posiada chronione oznaczenie geograficzne, a jego sukces opiera się na ścisłej kontroli jakości, wspólnej promocji producentów oraz konsekwentnym budowaniu marki regionu. Dzięki temu olej z lokalnego produktu stał się symbolem całej Styrii i jest rozpoznawalny daleko poza granicami Austrii. Inspiracją dla naszego województwa może być to, że sukces nie został zbudowany na jednym producencie, ale na współpracy całego sektora, wspólnej identyfikacji wizualnej i konsekwentnym promowaniu pochodzenia produktu. – opowiada o swoich doświadczeniach lider projektu z OCRG Marcin Staniszewski.
Kluczowe znaczenie mają współpraca producentów, silna marka regionu, certyfikacja pochodzenia oraz umiejętne połączenie żywności z turystyką i kulturą. To właśnie te elementy sprawiły, że styryjski olej z pestek dyni, ryż z Calasparry czy fińska sielawa stały się ambasadorami swoich regionów w całej Europie.
Jak podkreśla Susanne Urschler ze Styrii, projekt nie kończy się wraz z podsumowaniem dotychczasowych działań.
– To ogromna przyjemność móc poznawać smaki Europy czyli naszego wspólnego dziedzictwa. Siedmiu partnerów z siedmiu regionów Europy prezentuje to, co najlepsze w swoich produktach i kulturze. Będziemy kontynuować współpracę i rozwijać nowe inicjatywy – zaznacza Susanne Urschler.
W Finlandii partnerzy projektu prezentowali sielawę z jeziora Puruvesi. To jeden z nielicznych produktów rybnych w Europie posiadających chronione oznaczenie geograficzne. Ryby poławiane są w wyjątkowo czystych wodach jeziora, a lokalni rybacy stworzyli wspólne przedsiębiorstwo zajmujące się przetwarzaniem i dystrybucją produktu. SMEOrigin wskazuje ten przykład jako dowód, że nawet niewielkie społeczności mogą budować silne marki oparte na lokalnych zasobach naturalnych.
Podsumowując, należy zaznaczyć, że skuteczna współpraca producentów, samorządów, organizacji turystycznych i sektora gastronomicznego pozwala budować silne marki regionalne, które stają się rozpoznawalne daleko poza granicami swoich regionów.
Dzięki zaangażowaniu OCRG otwarto jeszcze szerzej szansę na rozwój i rozpoznawalność istniejących inicjatyw, takich jak „Opolskie ze Smakiem” czy Szlak Kulinarny Opolski Bifyj, a także na tworzenie nowych produktów i usług opartych na lokalnym dziedzictwie kulinarnym (oleje, sery, wina, karp, regionalne potrawy). W dłuższej perspektywie może to przełożyć się zarówno na wzrost konkurencyjności lokalnych przedsiębiorstw, jak i na promocję województwa opolskiego jako atrakcyjnego kierunku turystyki kulinarnej w Europie.
O projekcie SMEOrigin:
- realizowany w programie Interreg Europe w latach 2023–2027;
- zrzesza 7 partnerów z 7 krajów Europy, w tym województwo opolskie reprezentowane przez OCRG;
- wspiera produkty posiadające oznaczenia geograficzne (PDO, PGI i inne formy ochrony pochodzenia);
- promuje rozwój MŚP sektora spożywczego, cyfryzację i zrównoważony rozwój;
- zakłada wymianę dobrych praktyk oraz wypracowanie rekomendacji dla polityk regionalnych.
