Blog

Czy tekst, grafika lub projekt wygenerowane przez AI podlegają ochronie prawa autorskiego? Na te i wiele innych pytań odpowiadali eksperci podczas konferencji poświęconej transformacji cyfrowej i aspektom prawnym wykorzystania sztucznej inteligencji, która odbyła się w Opolu. Wydarzenie zorganizowała Izba Gospodarcza „Śląsk” we współpracy z Opolskim Centrum Rozwoju Gospodarki.

Rozwój narzędzi opartych na sztucznej inteligencji sprawia, że coraz więcej przedsiębiorców wykorzystuje je w codziennej działalności do przygotowywania dokumentów, materiałów marketingowych, grafik czy analiz. Jednocześnie obowiązujące przepisy prawa autorskiego nie nadążają za tempem rozwoju technologii, co rodzi liczne wątpliwości dotyczące ochrony prawnej takich wytworów.

– Opolskie Centrum Rozwoju Gospodarki jest dzisiaj współorganizatorem konferencji organizowanej przez Izbę Gospodarczą „Śląsk”, poświęconą działaniom związanym z transformacją cyfrową, wsparciu przedsiębiorców, którzy borykają się z problemami związanymi z wprowadzaniem sztucznej inteligencji i z bezpieczeństwem danych osobowych, które mają w swoim zakresie i swoich klientów – podkreśliła Ilona Malińska z Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki.

Jednym z głównych tematów spotkania była sytuacja prawna wytworów powstałych przy użyciu sztucznej inteligencji. Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem autorskim ochronie podlegają jedynie utwory stanowiące rezultat twórczej działalności człowieka. Oznacza to, że materiały wygenerowane samodzielnie przez system AI co do zasady nie korzystają z ochrony prawa autorskiego, chyba że człowiek wniósł do ich powstania istotny, twórczy wkład.

Jak wskazywał podczas konferencji prawnik, specjalista od prawa autorskiego Jakub Wyczik, obecne przepisy nie odpowiadają wyzwaniom, jakie niesie rozwój nowych technologii.

-To jedno z najważniejszych wyzwań współczesnego prawa. Obowiązujące przepisy prawa autorskiego nie nadążają za postępem, dlatego warto dyskutować, czy nie są potrzebne nowe regulacje dotyczące ochrony wytworów powstających z wykorzystaniem sztucznej inteligencji – mówił Jakub Wyczik.

Organizatorzy podkreślali, że potrzeba zorganizowania konferencji wynikała z licznych pytań kierowanych przez przedsiębiorców, którzy coraz częściej wykorzystują narzędzia AI w swojej działalności.

– Coraz więcej osób korzysta z narzędzi AI. Jeśli tworzą przy ich pomocy umowy, grafiki czy inne materiały, może się okazać, że nie będą mogli swobodnie nimi dysponować – wyjaśniał Waldemar Mazur z Izby Gospodarczej „Śląsk”.

Eksperci zwracali uwagę, że problem nie ogranicza się jedynie do kwestii autorstwa. W praktyce pojawiają się także pytania dotyczące możliwości komercjalizacji materiałów przygotowanych z wykorzystaniem AI oraz ich licencjonowania.

– Można zastanawiać się, czy tego rodzaju wytwory można w ogóle komercjalizować i wprowadzać do obrotu. Dzisiaj jesteśmy w takim stanie prawnym, że coś możemy stworzyć, ale niekoniecznie zgodnie z przepisami jesteśmy w stanie to sprzedać albo licencjonować, ponieważ nie zawsze podlega to ochronie prawnej jako utwór – dodał Jakub Wyczik.

Podczas konferencji przypomniano również, że na poziomie Unii Europejskiej obowiązuje już rozporządzenie AI Act (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2024/1689), które reguluje funkcjonowanie systemów sztucznej inteligencji, jednak nie rozstrzyga kwestii przyznawania praw autorskich wytworom generowanym przez AI. Nadal obowiązuje zasada, że autorem może być wyłącznie człowiek, a wykorzystanie sztucznej inteligencji jako narzędzia nie pozbawia ochrony prawnej jedynie wtedy, gdy człowiek zachowuje decydujący, twórczy wpływ na ostateczny rezultat.

Uczestnicy zgodnie podkreślali, że rozwój sztucznej inteligencji stawia przed ustawodawcą nowe wyzwania. Coraz powszechniejsze wykorzystanie AI w biznesie powoduje, że przedsiębiorcy potrzebują jasnych regulacji określających zasady korzystania z takich narzędzi, ochrony tworzonych treści oraz możliwości ich bezpiecznego wykorzystywania w działalności gospodarczej.

Dyskusja pokazała, że rozwój sztucznej inteligencji wyprzedza obowiązujące regulacje, a przedsiębiorcy coraz częściej oczekują jasnych zasad dotyczących korzystania z narzędzi AI i ochrony efektów swojej pracy.

Opolskie Centrum Rozwoju Gospodarki uruchamia dwa nabory skierowane do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw z województwa opolskiego. Pierwszy pozwala nawiązać współpracę ze studentami realizującymi praktyczne prace dyplomowe, drugi umożliwia zakup specjalistycznych usług badawczo-rozwojowych od akredytowanych jednostek B+R. To szansa na wdrażanie nowych technologii, rozwój produktów i zwiększenie konkurencyjności firmy przy wsparciu Funduszy Europejskich.

Innowacje tworzone wspólnie z uczelniami. Praktyczne prace dyplomowe.

Pierwszy z naborów skierowany jest do przedsiębiorców, którzy chcą wykorzystać potencjał studentów i środowiska akademickiego do rozwiązywania konkretnych wyzwań technologicznych lub organizacyjnych w swojej firmie. Grant umożliwia realizację praktycznych prac dyplomowych (inżynierskich, licencjackich i magisterskich) przygotowywanych przez studentów we współpracy z przedsiębiorstwem. Efektem takiej współpracy mają być rozwiązania możliwe do zastosowania w działalności firmy, takie jak nowe technologie, usprawnienia procesów czy koncepcje wdrożeniowe.

Przedsiębiorca pełni rolę grantobiorcy i wspólnie ze studentem oraz promotorem przygotowuje plan pracy obejmujący m.in. temat, cele, zakres badań, harmonogram. Ze strony przedsiębiorstwa wyznaczany jest również opiekun, który nadzoruje realizację projektu.

Wsparcie przeznaczone jest dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw prowadzących działalność na terenie województwa opolskiego. Projekty muszą wpisywać się w Regionalne Specjalizacje Inteligentne Województwa Opolskiego, obejmujące m.in. technologie chemiczne, budownictwo i drewno, przemysł maszynowy i metalowy, sektor rolno-spożywczy, ochronę zdrowia oraz ICT.

Nabór prowadzony jest w trybie ciągłym, co oznacza, że wnioski są oceniane na bieżąco aż do wyczerpania dostępnych środków.

Najważniejsze informacje

Nabór (do grantu Praktyczne prace dyplomowe ) rozpocznie się 8 lipca 2026 r. i będzie prowadzony do wyczerpania alokacji wynoszącej 1,2 mln zł.

Przedsiębiorcy mogą otrzymać nawet 120 tys. zł dofinansowania, pokrywającego do 80 proc. kosztów kwalifikowanych projektu (minimum 20 proc. wkładu własnego).

O wsparcie mogą ubiegać się mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa z województwa opolskiego. Premiowane będą projekty związane z automatyzacją, cyfryzacją i rozwiązaniami proekologicznymi, realizowane na obszarach OSI lub w Subregionie Południowym, a także firmy działające krócej niż 24 miesiące.

Proinnowacyjne usługi jednostek B+R.

Drugi nabór daje przedsiębiorcom możliwość skorzystania z wiedzy i doświadczenia akredytowanych jednostek badawczo-rozwojowych. Dzięki grantowi firmy mogą zlecić specjalistyczne usługi, które pomogą przygotować lub wdrożyć innowacyjne rozwiązania.

Oferta obejmuje szeroki zakres usług, m.in.:

• audyty innowacyjności i technologiczne,
• opracowanie strategii rozwoju innowacji,
• przygotowanie map transformacji w kierunku Przemysłu 4.0,
• badania i prace rozwojowe,
• projektowanie oraz testowanie nowych rozwiązań,
• opracowanie prototypów,
• wsparcie w ochronie własności intelektualnej,
• analizy technologiczne i środowiskowe,
• korzystanie z infrastruktury badawczej i laboratoriów.

Grant może pokryć do 70 proc. kosztów kwalifikowanych, przy maksymalnej wartości dofinansowania wynoszącej 80 tys. zł. Pozostałe 30 proc. stanowi wkład własny przedsiębiorcy. Wsparcie udzielane jest w formie refundacji poniesionych kosztów.

Podobnie jak w pierwszym naborze, projekty muszą wpisywać się w Regionalne Specjalizacje Inteligentne Województwa Opolskiego. Premiowane będą przedsięwzięcia wspierające automatyzację, cyfryzację, gospodarkę obiegu zamkniętego oraz rozwiązania niskoemisyjne. Dodatkowe preferencje przewidziano również dla młodych przedsiębiorstw działających krócej niż 24 miesiące.

Kto może skorzystać?

Oba nabory skierowane są do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw prowadzących działalność na terenie województwa opolskiego. Nabory realizowane są w trybie ciągłym, dlatego o przyznaniu wsparcia decyduje spełnienie kryteriów oraz dostępność środków.

To dobra okazja, by przy wsparciu Funduszy Europejskich rozwijać innowacyjne produkty i usługi, nawiązać współpracę z uczelniami lub jednostkami badawczo-rozwojowymi oraz zwiększyć konkurencyjność swojej firmy na rynku.

Najważniejsze informacje

Nabór w konkursie (Proinnowacyjne usługi jednostek B+R.) rozpocznie się 8 lipca 2026 roku i będzie prowadzony w trybie ciągłym  do wyczerpania dostępnej alokacji.

O grant mogą ubiegać się mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa prowadzące działalność na terenie województwa opolskiego. Dofinansowanie można przeznaczyć na zakup proinnowacyjnych usług świadczonych przez akredytowane jednostki badawczo-rozwojowe, realizowanych w obszarach Regionalnych Specjalizacji Inteligentnych Województwa Opolskiego.

Podczas oceny projektów dodatkowo premiowane będą przedsięwzięcia wspierające automatyzację i cyfryzację przedsiębiorstw, gospodarkę o obiegu zamkniętym oraz rozwiązania niskoemisyjne. Preferencje przewidziano także dla projektów realizowanych na Obszarach Strategicznej Interwencji oraz w Subregionie Południowym, a także dla firm działających na rynku krócej niż 24 miesiące.

Oba wnioski należy składać wyłącznie w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP lub systemu e-Doręczeń. Opolskie Centrum Rozwoju Gospodarki zastrzega jednocześnie możliwość zwiększenia puli środków przeznaczonych na granty, jeśli pojawią się dodatkowe fundusze.

Trwa wizyta studyjna przedsiębiorców z województwa opolskiego w Bawarii, organizowana przez Opolskie Centrum Rozwoju Gospodarki. Wydarzenie realizowane jest w ramach projektu 1.6 Internacjonalizacja i promocja gospodarcza MŚP 2”

Kilkudziesięciu przedsiębiorców podpatruje nowoczesne rozwiązania w niemieckich firmach z okolic Monachium. Jednym z najważniejszych punktów programu była wizyta na międzynarodowych targach The smarter E Europe 2026 r., największym w Europie wydarzeniu poświęconym odnawialnym i inteligentnym rozwiązaniom energetycznym. Uczestnicy mieli okazję wziąć udział w spotkaniach z przedstawicielami branży, nawiązać nowe kontakty biznesowe oraz zapoznać się z najnowszymi trendami i technologiami prezentowanymi podczas targów.

Międzynarodowe targi odnawialnych i inteligentnych rozwiązań energetycznych THE SMARTER E EUROPE Monachium 2026 to cztery specjalne targi odbywające się równolegle połączone wokół odnawialnych i inteligentnych rozwiązań energetycznych:

• EM-Power Europe – targi inteligentnego wykorzystania energii w przemyśle i budynkach
• Intersolar Europe – wystawa dla branży solarnej 
• EES Europ – targi baterii i systemów magazynowania energii
• Power2Drive Europe – targi infrastruktury ładowania i elektromobilności

W grupie firm i IOB z Województwo Opolskie opolskie znaleźli się:

🟨DOKTORVOLT

🟨METALOWIEC

🟨LUMI TECHNOLOGY

🟨EKO KIMS

🟨WALTER STANNEK

🟦Park Naukowo Technologiczny w Opolu

🟦Politechnika Opolska

🟦Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z Opola

🟦Fundacja Rozwoju Śląska

Dodajmy, że wyjazd finansowany jest z pieniędzy unijnych w ramach projektu „Promocja MŚP, w tym wsparcie internacjonalizacji oraz promocji eksportu” w ramach programu Fundusze Europejskie dla Opolskiego 2021-2027.

Nowe produkty, profesjonalne doradztwo, wejście na kolejne rynki i większa konkurencyjność przedsiębiorstw. Takie mają być efekty projektu „Opolskie konkurencyjne 2”, który właśnie startuje w województwie opolskim. Na wsparcie dla mikro, małych i średnich firm oraz instytucji otoczenia biznesu przeznaczono aż 8 mln zł z Funduszy Europejskich dla Opolskiego.

Program ma być jednym z najważniejszych regionalnych instrumentów wspierających rozwój przedsiębiorczości w najbliższych latach. Jego celem jest stworzenie skutecznego systemu wsparcia dla biznesu do 2030 roku oraz wzmocnienie pozycji gospodarczej województwa opolskiego.

Jednym z partnerów wspierających rozwój przedsiębiorstw w regionie jest Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych – Łukasiewicz. Instytucja od lat współpracuje z firmami wdrażającymi nowoczesne rozwiązania technologiczne i środowiskowe. Jak podkreślają przedstawiciele instytutu, rosnące wymagania rynku oraz transformacja energetyczna sprawiają, że przedsiębiorcy coraz częściej poszukują specjalistycznego wsparcia w zakresie innowacji i zrównoważonego rozwoju. – Wspieramy przedsiębiorców przede wszystkim w obszarach związanych z nowoczesnymi technologiami, gospodarką obiegu zamkniętego oraz rozwiązaniami środowiskowymi. Pomagamy firmom m.in. w zakresie możliwości zagospodarowania i przetwarzania odpadów, oceny ich wpływu na środowisko czy wdrażania bardziej efektywnych procesów produkcyjnych – mówi dr Joanna Poluszyńska, dyrektor Łukasiewicz – Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych.

Jak zaznacza, przedsiębiorcy coraz częściej potrzebują również wsparcia w dostosowaniu działalności do wymogów związanych z polityką klimatyczną i efektywnością energetyczną.

– Możemy przygotować m.in. oceny śladu węglowego, deklaracje środowiskowe produktu, audyty energetyczne czy analizy dotyczące odzysku ciepła odpadowego. Realizujemy również szeroki zakres prac związanych z oceną wpływu działalności przedsiębiorstw na środowisko oraz wdrażaniem rozwiązań wpisujących się w gospodarkę obiegu zamkniętego – dodaje dr Joanna Poluszyńska. Eksperci podkreślają, że tego typu usługi stają się dziś nie tylko elementem budowania przewagi konkurencyjnej, ale coraz częściej także warunkiem dalszego rozwoju i współpracy z partnerami krajowymi oraz zagranicznymi.

Firmy otrzymają vouchery na rozwój

Kluczowym elementem projektu będą vouchery dla sektora MŚP. Przedsiębiorcy będą mogli otrzymać nawet 65 tys. zł dofinansowania na zakup profesjonalnych usług świadczonych przez akredytowane instytucje otoczenia biznesu. Wsparcie ma pomóc firmom przede wszystkim w rozwijaniu innowacji produktowych i procesowych, unowocześnianiu oferty oraz zwiększaniu skali działalności. Przedsiębiorcy będą mogli wykorzystać środki m.in. na specjalistyczne doradztwo, działania rozwojowe czy przygotowanie firmy do wejścia na nowe rynki. Dotacje będą przyznawane w formie refundacji poniesionych kosztów, przy wymaganym minimum 20-procentowym wkładzie własnym przedsiębiorcy.

Przykładem firmy, która skutecznie wykorzystała w poprzednich edycjach projektu wsparcie na rozwój innowacji, jest Envipro. Przedsiębiorstwo realizowało projekty badawczo-rozwojowe we współpracy z Uniwersytetem Opolskim, łącząc potencjał nauki z praktycznym wykorzystaniem rozwiązań w biznesie.

– Łączymy naukę z biznesem i dzięki temu osiągamy realne korzyści oraz przewagę konkurencyjną. W przyszłym roku również planujemy podobne współprace i już dziś analizujemy kolejne możliwości rozwoju – mówi Dawid Stojanowicz z firmy Envipro.

Współpraca dotyczyła badań nad wykorzystaniem odpadów w rolnictwie oraz zastosowaniem rozwiązań opartych na celulozie w glebach. Dzięki wsparciu możliwe było przeprowadzenie badań w warunkach terenowych i sprawdzenie skuteczności rozwiązań w praktyce.

– Dzięki wsparciu OCRG mogliśmy przeprowadzić badania w terenie, co pozwoliło nam realnie ocenić, jak nasz produkt może funkcjonować w praktyce i biznesie – podkreśla Dawid Stojanowicz. Jak zaznacza przedstawiciel firmy, projekty badawcze przełożyły się bezpośrednio na rozwój innowacyjnych produktów i wdrażanie założeń gospodarki obiegu zamkniętego.

Przedsiębiorcy podkreślają, że współpraca biznesu z jednostkami naukowymi coraz częściej staje się nie tylko szansą na rozwój nowych technologii, ale również sposobem na budowanie trwałej przewagi konkurencyjnej na rynku.

Na nowe technologie coraz częściej stawiają również placówki medyczne, które szukają sposobów na usprawnienie codziennej pracy i ograniczenie obciążeń administracyjnych. Jak podkreślają przedstawiciele branży, jednym z największych wyzwań pozostaje nadmierna biurokracja, która odbiera czas zarówno lekarzom, jak i personelowi medycznemu.

– Mówi się, że nawet 30 proc. czasu pracy lekarzy i rejestratorek zajmuje dziś biurokracja oraz wypełnianie różnego rodzaju formularzy. Sztuczna inteligencja może sprawić, że ten czas znacząco się skróci, a lekarz odzyska więcej czasu dla pacjenta – mówi Magdalena Kwiatkowska z przychodni w Krapkowicach.

Jak zaznacza, wdrażanie nowoczesnych narzędzi cyfrowych i rozwiązań opartych na AI może w najbliższych latach stać się jednym z kluczowych kierunków rozwoju sektora ochrony zdrowia, szczególnie w zakresie organizacji pracy i poprawy jakości obsługi pacjentów.

Mocniejsze instytucje wsparcia biznesu

Jak podkreśla Opolskie Centrum Rozwoju Gospodarki, program ma być przede wszystkim odpowiedzią na realne potrzeby przedsiębiorców działających w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu gospodarczym.

– W czerwcu rusza nabór dla przedsiębiorców z sektora mikro, małych i średnich firm na usługi profesjonalne, rozwojowe i specjalistyczne. Spotykamy się z przedsiębiorcami po to, aby rozmawiać o ich potrzebach oraz możliwościach wsparcia oferowanego przez nasze akredytowane instytucje otoczenia biznesu – mówi Ilona Malińska, zastępczyni dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu.

Jak zaznacza, w projekt zaangażowane są zarówno instytucje działające na terenie województwa opolskiego, jak i podmioty spoza regionu posiadające odpowiednie kompetencje i doświadczenie.

– Chcemy, aby oferowane usługi realnie trafiały do przedsiębiorców i odpowiadały na ich potrzeby. Mają być dźwignią do dalszego rozwoju i transformacji przedsiębiorstw, zarówno cyfrowej, technologicznej, jak i środowiskowej. Dzisiejszy rynek zmienia się bardzo dynamicznie i firmy potrzebują profesjonalnego wsparcia, aby skutecznie reagować na te zmiany – podkreśla Ilona Malińska.

OCRG zwraca uwagę, że przedsiębiorcy nie będą musieli działać pod presją krótkiego terminu składania dokumentów. Nabór będzie miał charakter ciągły.

– To oznacza, że przedsiębiorcy będą mieli czas na przygotowanie wniosków, konsultacje z nami i dopasowanie usług do rzeczywistych potrzeb swoich firm. Zależy nam na tym, aby realizowane działania odpowiadały wyzwaniom, z którymi przedsiębiorcy mierzą się każdego dnia – dodaje zastępczyni dyrektora OCRG.

Do udziału w projekcie zachęcają również przedstawiciele instytucji otoczenia biznesu współpracujących z OCRG. Jak podkreślają, przedsiębiorcy mogą wykorzystać vouchery nie tylko na specjalistyczne doradztwo, ale również działania związane z poprawą jakości zarządzania i rozwoju organizacji.

W ramach programu powstać ma silniejsza sieć współpracy pomiędzy podmiotami wspierającymi przedsiębiorców. Instytucje będą mogły ubiegać się o granty na profesjonalizację usług i rozwój kompetencji. Maksymalna wartość wsparcia wyniesie 150 tys. zł.

Region chce zmniejszyć dystans do liderów

Twórcy projektu nie ukrywają, że chodzi o coś więcej niż pojedyncze dotacje. „Opolskie konkurencyjne” ma być impulsem do budowania silniejszej gospodarki regionalnej i zwiększenia atrakcyjności inwestycyjnej województwa.

Według założeń realizacja programu ma przyczynić się do wzrostu przedsiębiorczości, rozwoju silnych branż regionalnej gospodarki oraz zmniejszenia dystansu konkurencyjnego pomiędzy województwem opolskim a najlepiej rozwiniętymi regionami kraju.

Projekt będzie realizowany od lipca 2025 roku do czerwca 2027 roku w ramach programu Fundusze Europejskie dla Opolskiego 2021–2027, finansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Najważniejsze informacje

Projekt: „Opolskie konkurencyjne”
Wartość projektu: 8 mln zł
Poziom dofinansowania: 100 proc.
Okres realizacji: 1 lipca 2025 r. – 30 czerwca 2027 r.
Grupa docelowa: mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa oraz instytucje otoczenia biznesu z województwa opolskiego

Opolskie coraz wyraźniej zaznacza swoją obecność na europejskiej mapie regionów promujących żywność wysokiej jakości i produkty o wyjątkowym pochodzeniu. Dzięki udziałowi Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w międzynarodowym projekcie SMEOrigin przedstawiciele regionu mogli poznać najlepsze europejskie praktyki związane z certyfikacją, promocją i sprzedażą produktów regionalnych oraz tradycyjnych.

Podczas ostatniego spotkania partnerów projektu, które odbyło się we Francji, podsumowano dotychczasowe działania realizowane w ramach inicjatywy SMEs&European Original Geographical Indications. Projekt skupia siedem regionów Europy i koncentruje się na wspieraniu małych i średnich przedsiębiorstw produkujących żywność o wysokiej jakości, opartą na lokalnym dziedzictwie, tradycji oraz chronionych oznaczeniach geograficznych.

– Dla województwa opolskiego udział w projekcie to szansa na jeszcze skuteczniejsze wykorzystanie potencjału lokalnych producentów, gospodarstw, przetwórców oraz restauratorów. W Europie produkty regionalne coraz częściej stają się ważnym elementem rozwoju gospodarczego i turystycznego, a ich certyfikacja pozwala budować rozpoznawalność regionów oraz zwiększać konkurencyjność przedsiębiorstw – mówi Michał Wojczyszyn, dyrektor Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki.

Z kolei Piotr Mielec z Opolskiej Organizacji Turystycznej uważa, że województwo opolskie dysponuje ogromnym potencjałem. – Patrząc na inicjatywy takie jak „Opolskie ze Smakiem” czy Szlak Kulinarny Opolski Bifyj, jesteśmy w stanie wejść na jeszcze wyższy poziom współpracy i lepiej wykorzystać potencjał opolskich producentów oraz restauracji oferujących produkty lokalne, tradycyjne i regionalne – mówi Mielec.

Właśnie takie działania są jednym z głównych celów projektu SMEOrigin. Partnerzy analizują, w jaki sposób skutecznie wspierać producentów żywności regionalnej, budować silne marki produktów oraz zwiększać ich obecność na rynkach krajowych i międzynarodowych. Dla Opolszczyzny może to oznaczać nowe możliwości promocji lokalnych specjałów, rozwój turystyki kulinarnej oraz większą rozpoznawalność regionalnych marek np. niemodlińskiego karpia.

Spotkanie we Francji było również okazją do prezentacji produktów będących wizytówkami poszczególnych regionów Europy. Uczestnicy mogli poznać między innymi wysokiej jakości szafran z Bułgarii, uznawany za jeden z najlepszych na świecie.

– Szafran z Bułgarii znajduje się w światowej czołówce pod względem jakości. To produkt niezwykle rzadki i ekskluzywny. Powstają na jego bazie nie tylko przyprawy, ale również kawa, wina czy kosmetyki – podkreślał producent Zhivko Zhivkov (Живко Живков).

Duże zainteresowanie wzbudziła także prezentacja ryżu z hiszpańskiej Murcji, posiadającego chronione oznaczenie pochodzenia.

– To wyjątkowy produkt uprawiany przy wykorzystaniu wody z rzeki Mundo. Dzięki specyficznym warunkom uprawy i strukturze ziarna doskonale chłonie aromaty podczas gotowania, co sprawia, że jest ceniony przez kucharzy na całym świecie – mówił Adrián Ruiz de Magdalena z Hiszpani. Wyjaśnijmy, że dobrą praktyką jest to, że w Hiszpani producenci zamiast konkurować między sobą dzięki inicjatywie mogą wspólnie budować markę regionalną i skuteczniej pozyskiwać środki na rozwój.

Jednym z najczęściej przywoływanych przykładów w SMEOrigin jest styryjski olej z pestek dyni. – W Austrii mówi się o nim „zielone złoto Styrii”. Produkt posiada chronione oznaczenie geograficzne, a jego sukces opiera się na ścisłej kontroli jakości, wspólnej promocji producentów oraz konsekwentnym budowaniu marki regionu. Dzięki temu olej z lokalnego produktu stał się symbolem całej Styrii i jest rozpoznawalny daleko poza granicami Austrii. Inspiracją dla naszego województwa może być to, że sukces nie został zbudowany na jednym producencie, ale na współpracy całego sektora, wspólnej identyfikacji wizualnej i konsekwentnym promowaniu pochodzenia produktu. – opowiada o swoich doświadczeniach lider projektu z OCRG Marcin Staniszewski.

Kluczowe znaczenie mają współpraca producentów, silna marka regionu, certyfikacja pochodzenia oraz umiejętne połączenie żywności z turystyką i kulturą. To właśnie te elementy sprawiły, że styryjski olej z pestek dyni, ryż z Calasparry czy fińska sielawa stały się ambasadorami swoich regionów w całej Europie.

Jak podkreśla Susanne Urschler ze Styrii, projekt nie kończy się wraz z podsumowaniem dotychczasowych działań.

– To ogromna przyjemność móc poznawać smaki Europy czyli naszego wspólnego dziedzictwa. Siedmiu partnerów z siedmiu regionów Europy prezentuje to, co najlepsze w swoich produktach i kulturze. Będziemy kontynuować współpracę i rozwijać nowe inicjatywy – zaznacza Susanne Urschler.

W Finlandii partnerzy projektu prezentowali sielawę z jeziora Puruvesi. To jeden z nielicznych produktów rybnych w Europie posiadających chronione oznaczenie geograficzne. Ryby poławiane są w wyjątkowo czystych wodach jeziora, a lokalni rybacy stworzyli wspólne przedsiębiorstwo zajmujące się przetwarzaniem i dystrybucją produktu. SMEOrigin wskazuje ten przykład jako dowód, że nawet niewielkie społeczności mogą budować silne marki oparte na lokalnych zasobach naturalnych.

Podsumowując, należy zaznaczyć, że  skuteczna współpraca producentów, samorządów, organizacji turystycznych i sektora gastronomicznego pozwala budować silne marki regionalne, które stają się rozpoznawalne daleko poza granicami swoich regionów.

Dzięki zaangażowaniu OCRG otwarto jeszcze szerzej szansę na rozwój i rozpoznawalność istniejących inicjatyw, takich jak „Opolskie ze Smakiem” czy Szlak Kulinarny Opolski Bifyj, a także na tworzenie nowych produktów i usług opartych na lokalnym dziedzictwie kulinarnym (oleje, sery, wina, karp, regionalne potrawy). W dłuższej perspektywie może to przełożyć się zarówno na wzrost konkurencyjności lokalnych przedsiębiorstw, jak i na promocję województwa opolskiego jako atrakcyjnego kierunku turystyki kulinarnej w Europie.

O projekcie SMEOrigin:

• realizowany w programie Interreg Europe w latach 2023–2027;
• zrzesza 7 partnerów z 7 krajów Europy, w tym województwo opolskie reprezentowane przez OCRG;
• wspiera produkty posiadające oznaczenia geograficzne (PDO, PGI i inne formy ochrony pochodzenia);
• promuje rozwój MŚP sektora spożywczego, cyfryzację i zrównoważony rozwój;
• zakłada wymianę dobrych praktyk oraz wypracowanie rekomendacji dla polityk regionalnych.