Czy tekst, grafika lub projekt wygenerowane przez AI podlegają ochronie prawa autorskiego? Na te i wiele innych pytań odpowiadali eksperci podczas konferencji poświęconej transformacji cyfrowej i aspektom prawnym wykorzystania sztucznej inteligencji, która odbyła się w Opolu. Wydarzenie zorganizowała Izba Gospodarcza „Śląsk” we współpracy z Opolskim Centrum Rozwoju Gospodarki.
Rozwój narzędzi opartych na sztucznej inteligencji sprawia, że coraz więcej przedsiębiorców wykorzystuje je w codziennej działalności do przygotowywania dokumentów, materiałów marketingowych, grafik czy analiz. Jednocześnie obowiązujące przepisy prawa autorskiego nie nadążają za tempem rozwoju technologii, co rodzi liczne wątpliwości dotyczące ochrony prawnej takich wytworów.
– Opolskie Centrum Rozwoju Gospodarki jest dzisiaj współorganizatorem konferencji organizowanej przez Izbę Gospodarczą „Śląsk”, poświęconą działaniom związanym z transformacją cyfrową, wsparciu przedsiębiorców, którzy borykają się z problemami związanymi z wprowadzaniem sztucznej inteligencji i z bezpieczeństwem danych osobowych, które mają w swoim zakresie i swoich klientów – podkreśliła Ilona Malińska z Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki.
Jednym z głównych tematów spotkania była sytuacja prawna wytworów powstałych przy użyciu sztucznej inteligencji. Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem autorskim ochronie podlegają jedynie utwory stanowiące rezultat twórczej działalności człowieka. Oznacza to, że materiały wygenerowane samodzielnie przez system AI co do zasady nie korzystają z ochrony prawa autorskiego, chyba że człowiek wniósł do ich powstania istotny, twórczy wkład.
Jak wskazywał podczas konferencji prawnik, specjalista od prawa autorskiego Jakub Wyczik, obecne przepisy nie odpowiadają wyzwaniom, jakie niesie rozwój nowych technologii.
-To jedno z najważniejszych wyzwań współczesnego prawa. Obowiązujące przepisy prawa autorskiego nie nadążają za postępem, dlatego warto dyskutować, czy nie są potrzebne nowe regulacje dotyczące ochrony wytworów powstających z wykorzystaniem sztucznej inteligencji – mówił Jakub Wyczik.
Organizatorzy podkreślali, że potrzeba zorganizowania konferencji wynikała z licznych pytań kierowanych przez przedsiębiorców, którzy coraz częściej wykorzystują narzędzia AI w swojej działalności.
– Coraz więcej osób korzysta z narzędzi AI. Jeśli tworzą przy ich pomocy umowy, grafiki czy inne materiały, może się okazać, że nie będą mogli swobodnie nimi dysponować – wyjaśniał Waldemar Mazur z Izby Gospodarczej „Śląsk”.
Eksperci zwracali uwagę, że problem nie ogranicza się jedynie do kwestii autorstwa. W praktyce pojawiają się także pytania dotyczące możliwości komercjalizacji materiałów przygotowanych z wykorzystaniem AI oraz ich licencjonowania.
– Można zastanawiać się, czy tego rodzaju wytwory można w ogóle komercjalizować i wprowadzać do obrotu. Dzisiaj jesteśmy w takim stanie prawnym, że coś możemy stworzyć, ale niekoniecznie zgodnie z przepisami jesteśmy w stanie to sprzedać albo licencjonować, ponieważ nie zawsze podlega to ochronie prawnej jako utwór – dodał Jakub Wyczik.
Podczas konferencji przypomniano również, że na poziomie Unii Europejskiej obowiązuje już rozporządzenie AI Act (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2024/1689), które reguluje funkcjonowanie systemów sztucznej inteligencji, jednak nie rozstrzyga kwestii przyznawania praw autorskich wytworom generowanym przez AI. Nadal obowiązuje zasada, że autorem może być wyłącznie człowiek, a wykorzystanie sztucznej inteligencji jako narzędzia nie pozbawia ochrony prawnej jedynie wtedy, gdy człowiek zachowuje decydujący, twórczy wpływ na ostateczny rezultat.
Uczestnicy zgodnie podkreślali, że rozwój sztucznej inteligencji stawia przed ustawodawcą nowe wyzwania. Coraz powszechniejsze wykorzystanie AI w biznesie powoduje, że przedsiębiorcy potrzebują jasnych regulacji określających zasady korzystania z takich narzędzi, ochrony tworzonych treści oraz możliwości ich bezpiecznego wykorzystywania w działalności gospodarczej.
Dyskusja pokazała, że rozwój sztucznej inteligencji wyprzedza obowiązujące regulacje, a przedsiębiorcy coraz częściej oczekują jasnych zasad dotyczących korzystania z narzędzi AI i ochrony efektów swojej pracy.
